Tadım notu bir sınav değildir.

Kahve paketinde yazan bir meyveyi fincanda bulamamak, yanlış tattığınız anlamına gelmez. Tadım, algıyı kelimelerle anlatma çalışmasıdır. Başlangıçta ayrıntılı bir aroma adı yerine ‘canlı’, ‘yumuşak’ veya ‘kavruk’ demek de işe yarar. Amaç etkileyici bir kelime listesi üretmek değil, bugün içtiğiniz kahveyi başka bir fincandan ayıran özellikleri fark etmektir.

World Coffee Research'ün duyusal sözlüğü, kahve özelliklerini ortak referanslarla tarif etmeye yarayan bir araştırma aracıdır. Buradan evdeki tadıma taşıyabileceğimiz temel düşünce, konuşan kişilerin aynı kelimeyle neyi kastettiklerini paylaşmasıdır. ‘Elma’ dediğinizde taze bir dilimi mi, pişmiş meyveyi mi düşünüyorsunuz? Kendi çağrışımınızı açıklamak, yalnızca aroma adını söylemekten daha anlaşılır olabilir.

Kısa bir tadım için iki farklı kahveyi aynı demleme yöntemi ve benzer servis koşullarıyla hazırlayın. Fincanları A ve B diye işaretleyin; önce paketlerin tat notlarına bakmadan deneyin. Üç soru yazın: Hangisi daha canlı geliyor? Hangisi ağızda daha yoğun bir his bırakıyor? Hangisinin tadı yudumdan sonra daha uzun kalıyor? Bu çalışma için puan tablosu veya doğru cevabı bilen bir kişi gerekmez.

Sonra kokuyu, tadı ve ağızdaki hissi ayrı cümlelerle anlatmayı deneyin. ‘Kokusu kavrulmuş kuruyemişi hatırlatıyor’, ‘tadı meyveyi düşündürüyor’, ‘dokusu hafif geliyor’ gibi kısa gözlemler kullanabilirsiniz. Bunlar kahveye o gıdaların eklendiği anlamına gelmez; sizin duyusal benzetmelerinizdir. Emin olmadığınız bir notun yanına soru işareti koyun. Belirsizliği korumak, bir başkasının yorumuna katılmak için kendi algınızı silmekten daha öğreticidir.

İçecek rahatça tadılabilecek kadar soğudukça aynı fincana yeniden dönün ve yeni bir satır açın. İlk notunuzla aynı şeyi mi hissediyorsunuz? Bir tadı daha kolay mı adlandırıyorsunuz? Önceki cümleyi düzeltmek yerine ikinci gözlemi ekleyin. Böylece defter, kusursuz açıklamalar koleksiyonu olmaktan çıkıp dikkatinizin nasıl değiştiğini gösteren bir kayda dönüşür.

Bir grupla çalışıyorsanız herkes notunu paylaşımdan önce yazsın. Ardından ortak kelimeleri ve ayrışan yorumları konuşun. Bir sonraki buluşmada aynı iki kahveyi veya yeni bir çifti deneyebilirsiniz. Gelişmeyi ölçmek için kaç aroma bildiğinize değil, tercihlerinizi ne kadar açık tarif edebildiğinize ve karşılaştırmayı ne kadar dikkatli kurduğunuza bakın.